Vincent Kouters

Nieuwe teksten, eerste proeven en een stille terugkeer, het nieuwe theaterfestival Hartstocht van Het Zuidelijk Toneel zoekt onverschrokken het experiment op. Vorig jaar heette het festival nog Utopia. Nu dus Hartstocht, een naam die meer recht doet aan de stoutmoedigheid waarmee hier theater ontwikkeld wordt.

Met Hartstocht probeert de Eindhovense groep de binding met de regio te versterken. Het reizend festival bestaande uit 10 voorstellingen – vooral teksttheater, maar ook een locatievoorstelling en een grote verhaleninstallatie – doet 6 zuidelijke steden aan. Als eerste was Tilburg aan de beurt. Hier konden de theatermakers hun work in progress voor het eerst aan publiek vertonen.

Zo betekent deze Hartstocht de rentree van Frans Strijards bij Het Zuidelijk Toneel. De laatste voorstelling die deze theatermaker daar maakte, was het halverwege de tournee afgelaste Breekbaar in 2006. Nu regisseert hij Nanette Edens in de verrassende monoloog Jij daar, waarvoor hij ook de tekst schreef.

Edens speelt een jonge, tikkeltje psychotische vrouw die haar moeizame vlucht van haar immer ruziënde ouders beschrijft. Eenmaal op zichzelf besluit ze om geen baan te zoeken, maar haar grote naamloos blijvende idool achterna te reizen. Niet stalken, want dat is fout. Hierop volgt een barre, doch spannende tocht vol gestrande bussen, enge hotels en rare figuren.

Edens vertelt snel, intens en helder. Ze speelt af en toe een van de rare personages die ze tegenkomt, karikaturen eigenlijk. Maar meestentijds is ze het volwassen meisje dat geen rust in haar donder heeft, dat op zoek is naar iets waarvan ze zelf niet weet wat het is. Rustpauzes krijgt de actrice nauwelijks. Ze raast, praat en speelt maar door. Ze levert een fysieke inspanning van jewelste.

Alleen is het verhaal niet af. Ergens op een verlaten station en na precies een uur vraagt Edens het publiek om volgend jaar terug te komen voor het vervolg. Jij daar blijkt deel uit te maken van een vierluik van Strijards over underdogs. Maar qua afronding is dit toch tamelijk schraal.

Tekenend voor het Hartstochtfestival is het wel. Pas op: hier wordt gewerkt, is een waarschuwing die hier niet zou misstaan.

Ook toneelgroep Cargo – een jonge afsplitsing van Het Zuidelijk Toneel – geeft een voorproefje van iets dat volgend seizoen uitwerkt wordt tot een echte voorstelling. Er moet door schrijver en regisseur Marcel Osterop beslist nog flink geschaafd worden aan Gemaakt om te vergeten. Bijna elke scène van dit zwartgallige relatiedrama met een sporadische komische inval is op de een of andere manier te lang, te slepend of gewoon te saai.

Op papier is het gegeven wel boeiend. Vier jonge mensen komen bij elkaar om de verjaardag van een gezamenlijke, op sterven liggende vriendin te vieren, met alle onverwerkte gevoelens en emoties van dien. Maar vooralsnog is de voorstelling een zware en moeizame exercitie. Het zou wat lichtvoetiger en dynamischer mogen allemaal. In weerwil van uitstekende acteurs als Justus van Dillen en Dimme Treurniet, is het nu te onvoltooid. Typisch Hartstocht.

Gezien: Gemaakt om te vergeten van TG Cargo; Jij daar van Frans Strijards. Tilburg, 22 mei. Tournee t/m 27 juni. www.hzt.nl