Vincent Kouters

Wie het Frans-Oostenrijkse theatercollectief Superamas ervan beticht lelijk en slecht gespeeld theater te maken, krijgt van de groep zelf waarschijnlijk geen ongelijk. Daar gaat het hen ook niet om, zullen ze zeggen. Ironie, zelfkritiek en het vermengen van genres, dat zijn hun stijlmiddelen. Waar het dan wel precies om gaat, blijft de vraag.

In hun multimediale spektakel Empire (Art & Politics) – dat deze week langs een aantal Nederlandse schouwburgen reist – halen ze filmmaker en overduidelijke inspiratiebron David Lynch aan, die zich ooit afvroeg waarom kunst betekenis zou moeten hebben als het leven zelf dat ook niet heeft.

Empire vangt aan met een reënscenering van een bloederige veldslag tussen Franse en Oostenrijkse troepen nabij Wenen anno 1809. In authentieke kostuums stormen de soldaten over het podium, allen hun gewelddadige dood tegemoet. Met behulp van een nadrukkelijk lichtplan en opzwepende muziek worden zo in razende vaart een stel aardige tableaus over de totstandkoming van het Europese rijk vertoond.

Dan gaan de lichten aan, rijdt een camera het toneel op, en blijken we naar een toneelstuk in een toneelstuk gekeken te hebben. Wat volgt is een glamoureuze premièreparty met een flirtende Franse ambassadeur, diens bezitterige vrouw, een lompe Amerikaan, de homoseksuele en supergeile Belgische regisseur van het stuk, een gepassioneerde Spanjaard en nog zo wat karikaturen. Allen verkondigen hun eigen (beperkte) visie op de politieke lading of de artistieke vorm van de juist vertoonde enscenering.

Geschiedschrijving en theater zijn beiden subjectief en bepaald door egoïstische motieven, wil Superamas maar zeggen.

De directe deconstructie van alles wat op het podium gebeurt, gaat later vrolijk verder op een groot videoscherm. In een film is dezelfde acteursgroep te zien op een gezellige afterparty in Avignon terwijl ze een voorstellingsconcept verzinnen dat handelt over de onmogelijkheid om via kunst te reflecteren op politiek.

Interessante ideeën en vraagstukken zijn het, maar uiteindelijk zit je toch ook een uur naar slecht gespeelde dialogen en een matige film te kijken. Het tempo ligt hoog en sommige wendingen zijn onverwacht, maar omdat geen van de scènes ooit echt geestig, wrang of absurd wordt, blijft het getoonde uiterst vrijblijvend.

De kijkervaring van het publiek ontregelen is de core business van dit Superamas-collectief, iets wat ze op uitgekiende wijze en met veel bombarie voor elkaar spelen in het verknipte Empire (Art & Politics). Maar de theatrale ervaring die ze hiermee presenteren mankeert uitdrukkingskracht en vervliegt even snel als het mooi gesimuleerde vuurwerkbombardement aan het eind.

Gezien: Parktheater, Eindhoven, 10 april. Nederlandse tournee t/m 22 april: www.superamas.com