Vincent Kouters

Een beetje terrorist gebruikt tegenwoordig een mobiele telefoon om zijn bommen te laten ontploffen. Maar ook de slachtoffers gebruiken, als ze even kunnen, hun mobieltjes om na de aanslag snel een videootje te maken van alle chaos en ellende. Pas daarna bellen ze naar huis, naar de familie die inmiddels angstig naar de wazige telefoonopnames op het nieuws zit te kijken.

Tenminste, zo gaat dat volgens de Spaanse toneelschrijver Sergi Belbel. In zijn theatertekst Mobiel raken vier personages volledig afhankelijk van hun mobieltje, nadat ze het slachtoffer zijn geworden van een terreuraanslag op een naamloos vliegveld. De tekst wordt nu voor het eerst in Nederland opgevoerd door de Maastrichtse theatergroep Het Vervolg. Maar een meesterwerk blijkt het niet te zijn.

Belbel verbindt de ontwikkeling van de mobiele telefoon met de verharding van de samenleving. Hoe geavanceerder de telefoon, hoe primitiever mensen met elkaar omgaan. Van een dergelijk toekomstpessimisme moet Mobiel het hebben en dat gaat snel vervelen. Ook omdat relativering niet aan de schrijver is besteed.

Des te opmerkelijker dat Het Vervolg de voorstelling aanprijst als een ‘zwarte telefonie-komedie’. Dat klinkt kluchtig, maar in deze enscenering valt bitter weinig te lachen. De personages zijn vanaf het begin – nog voor de aanslag – tot het einde alleen maar onbeschoft, wreed en compleet gevoelloos. Vele malen schelden ze elkaar overspannen de huid vol, desnoods op voicemail als een directe verbinding niet mogelijk is. De menselijkheid is ver te zoeken, waardoor het moeilijk meeleven is.

De acteurs hebben het ook moeilijk. Bijna alle dialogen worden uitgesproken in een telefoontje, terwijl de ontvanger aan de andere kant van de zaal staat. Met een hand aan het oor en zonder tegenspeler een ruzie uitvechten, is misschien een keer leuk. Maar voorturend? Regisseur Léon van der Sanden heeft zijn spelers daarom opgedragen om van lekker dik hout planken te zagen. In die storm aan geschreeuw en gescheld gaat vervolgens het verhaal ten onder. Het lijkt soms alsof de acteurs tegen elkaar op staan te bieden in hysterie.

De verwarde dame die Marie-Christine de Both speelt, is hierop enigszins een uitzondering. Haar lamentabele babbelmonologen zijn grappig en wijzen op een personage van vlees en bloed. De andere acteurs kunnen echter nauwelijks uit de voeten met hun eendimensionale personages. Ze dwalen doelloos door het overigens wel treffende toneelbeeld van Catharina Scholten: een kille wachtruimte op een vliegveld, vol rode kuipstoeltjes.

Uiteindelijk wil Mobiel iets zeggen over communicatie en knellende familiebanden, maar de summiere verhaallijn maakt die problematiek nergens goed voelbaar. Waarop iedereen zichzelf uit pure wanhoop begon te overschreeuwen.

Derlon Theater, Maastricht, 17 januari. Daar t/m 14 februari. www.hetvervolg.nl