Vincent Kouters

De meest uiteenlopende nieuwe werelden zijn komende week te ontdekken op de NDSM-werf in Amsterdam Noord. Tussen de containers, op de Y-helling of in de Docklandshal. Waar dan ook. Op het Over het IJ Festival is op de meest gekke plekken te genieten van theater.

Theatermaker en scenograaf Dries Verhoeven gebruikt voor zijn voorstelling U bevindt zich hier een groot deel van de enorme Docklandshal. Hier heeft hij een compleet hotel gebouwd met een stuk of veertig kamers plus receptie. Iedere toeschouwer krijgt een eigen kamer toegewezen. Daar zijn enkel een bed en een spiegel als plafond. Maar als die spiegel dan langzaam omhoog gaat, krijg je – al liggend in je bed – zicht op al die andere kamers in het hotel.

Al die mensen die daar stilletjes en alleen op hun bed liggen, het beeld is van een ontroerende schoonheid. Tegelijk is iedereen onderdeel van een groep, maar ook heel alleen. Die ervaring van tegenstrijdige gevoelens wordt nog eens geïntensifieerd door acteurs die door de gangen van het hotel dwalen en brieven onder de deuren door schuiven, namen van toeschouwers roepen of onder je bed kruipen. Buitengewoon.

De voorstelling Schmiere van regisseursduo Deuten en de Goeij is ook een bijzondere ervaring, hoewel het publiek hier nog gewoon zit op tribunes tussen een stel containers. Na een absurd ongeluk in het circus, leidt een clown samen zijn vaste vriendin en pianist een teruggetrokken bestaan. Maar een clown speel je niet, dat ben je. Hij moet en zal de mensen om hem heen entertainen. Of het moment gepast is, of helemaal niet. Met zijn misplaatste humor slaat de clown een eenzaam en tragisch figuur. Maar zo’n rode neus gaat er nu eenmaal niet zo gemakkelijk af.

Nog meer flauwe clownshumor, maar dan helaas niet ironisch bedoelt, komt van Sanne Vogel en haar Vogelfabriek. Speciaal voor in de Waterbak op de NDSM-werf maakte Vogel een nieuw playbacksprookje: River & Mountain. Over twee opgeschoten jongetjes op een brommer die per ongeluk een andere wereld ontdekken. Deze kitscherige en idyllische waterwereld, die bestaat uit eilanden en boten en waar zeemeermannen en tovenaars wonen, is op magistrale wijze vormgegeven door Judith Hofland en Robin Vogel.

Zo indrukkwekkend als het decor is, zo nietszeggend is het verhaaltje dat door Vogel en Egbert-Jan Weeber is ingesproken en door de acteurs wordt geplaybackt. De grap is er al snel af. Maar toch, met dat uitzinnige decor, het uitzicht (de skyline van Amsterdam) en de energieke toewijding van de acteurs blijft er nog genoeg te genieten over.

Over het IJ Festival, NDSM-Werf, Amsterdam: U bevindt zich hier van Dries Verhoeven; Schmiere door Deuten & de Goeij; River & Mountain door De Vogelfabriek, 5 juli. Tot 15/7. www.overhetij.nl