Vincent Kouters

Als op de taalcursus in het buurtcentrum een foto van Willem van Oranje voorbij komt, geeft de feitenkennis van docente Margriet even niet thuis. Charles, een opstandige Afrikaanse leerling, grist de foto uit haar hand en levert vervolgens een bevlogen en perfect geïnformeerde spreekbeurt af over het leven van de landsvader.

Miscommunicaties en vooroordelen ontstaan veelal uit de wirwar aan talen en dialecten die de wereld rijk is. Om dit probleem te onderzoeken organiseerde Het Zuidelijk Toneel vorig jaar Klein Babylon. Een theatrale performance waarvoor schrijvers met diverse achtergronden werden uitgenodigd om toneelteksten te schrijven die dicht op de huid van de actualiteit zitten. Deze teksten, aangevuld met nieuw materiaal, vormden de basis voor Babylon. Een door Matthijs Rümke geregisseerde voorstelling vol verhalen over botsende culturen, religies en de Babylonische spraakverwarringen die daaraan ten grondslag liggen.

Scènes uit vijf vertellingen wisselen elkaar in rap tempo af. Acteurs nemen in elk verhaal een andere rol in. Dat levert soms mooi acteerwerk op. Gustav Borreman speelt mooi als de in Nederland wonende Algerijn die herinneringen ophaalt aan zijn geboorteland. Maar is ook op dreef als een blaffende Amerikaanse douanebeambte. En Jorrit Ruijs schakelt moeiteloos van een hippe homoseksuele Marokkaanse kapper naar de autoritaire oer-Nederlandse vrouw van de taalcursus.

De mozaïekachtige structuur van Babylon is zeker niet origineel. In films als Magnolia (1999), Crash (2005) en, let op de titel, Babel (2006) werd deze vorm al gebruikt om het menselijk onvermogen tot werkelijk communiceren te verbeelden. Het gaat daarbij niet om de afzonderlijke verhalen – die niet zelden clichématig zijn – maar om de plekken en momenten waar die verhalen aan elkaar raken. Elkaar verrijken.

Vijf verhalen en vijf schrijvers: Jeroen van den Berg, Shirley Gast, Enver Husicic, Bodil de la Parra en Karim Traïdia. Het is Rümke wonderwel gelukt om deze uiteenlopende visies te monteren tot een voorstelling die op zichzelf kan staan. Met lekker veel humor en snelheid. Het maakt Babylon zeer toegankelijk, maar ook een beetje vrijblijvend.

Want het ontbreekt nogal eens aan de nodige diepgang. Alles lijkt Rümke er eraan gelegen om de echtheid van het dagelijks leven op het podium – een groot plein – te laten zien. Een basketbalring en lantaarns moeten het gevoel versterken dat dit mensen van de straat zijn. Daarnaast heeft Rümke het nodig gevonden om ook nog echte mensen op het podium te zetten. Op een nogal knullige manier worden ze door de acteurs geïnterviewd over hun afkomst.

Er wordt geconverseerd zoals in het echte leven. Met alle misverstanden van dien. Dat is, zoals in het echte leven, soms grappig en soms niet.

Babylon door Het Zuidelijk Toneel, regie Matthijs Rümke. Parktheater Eindhoven, 21 april. Tournee t/m 30 juni.