Vincent Kouters

Cas Enklaar en Marja Kok rollen allebei tegelijk een sigaretje. Met hun pakje Van Nelle op schoot zitten ze in vieze, wit plastic stoelen in een oude garage die is ingericht als een amateuristische filmstudio. Ze spelen een oud Pools stel, een filmmaker en een actrice, in het donkere en ijle Amateurs van regisseur Marien Jongewaard bij zijn eigen theatergroep Nieuw West.

De voorstelling is geïnspireerd op de film Amator van de Poolse regisseur Krzysztof Kieslowski, maar lijkt daar in de verste verte niet meer op. Toneelschrijver Rob de Graaf schreef zijn eigen tekst: een nostalgische, zwartpoëtische eruptie van woorden. Jongewaard zet de twee spelers zo ver mogelijk uit elkaar in de lelijke, kale ruimte. Behoorlijk apathisch zitten ze daar met hun sigaretjes, en kijken ze terug op een tijd waarin hun ambities en dromen nog niet stukgelopen zijn op de harde realiteit.

Heel verhelderend is die flashback ook weer niet. Er zijn wederzijdse verwijten over het verwaarlozen van hun kind. Allebei herinneren ze zich opeens weer de naam van degene met wie ze ooit een affaire hadden – geïllustreerd door een even schaarse als plotselinge glimlach op hun gezicht. Maar zelfs dat kan de gedesillusioneerde mopperkonten uiteindelijk weinig boeien.

Het personage dat Enklaar speelt, vertelt warrig over zijn korte carrière als filmmaker. De staatstelevisie dichtte hem kwaliteiten en inzichten toe die hij waarschijnlijk niet bezat. De twijfelaar zette niet door.

Koks personage vertelt over haar zoektocht naar een nieuw leven. Even denkt ze dit te vinden in het nieuwe theater van die tijd. Ze gaat op zoek naar Julian Beck van het experimentele Living Theatre. Maar ze vindt ene Richard, een gezant van de grote Julian, die, ondanks haar verre komst, slechts zijn schouders op kan halen. Deze Richard wordt sterk gespeeld door Ger Thijs, die alleen op video te zien is. Zijn monoloog is een welkom geanimeerd intermezzo na al die somberte en lusteloosheid van de twee levensamateurs.

Eigenlijk spreken ook Kok en Enklaar allebei een monoloog uit. Ze spreken niet tegen, maar langs elkaar. Ja, één keer is er contact. Als haar aansteker het niet doet en ze om een vuurtje verlegen zit. Dan steekt hij zijn arm uit. Hij steekt haar peuk aan. Ze blaast de rook naar zijn hoofd. Warmer dat dit zal het nooit meer worden.

Theater Frascati, Amsterdam, 4 november. Tournee: www.nieuwwest.com