De belangrijkste boodschap die een moeder aan haar zoon meegeeft in het door de Duitse Falk Richter geschreven toneelstuk Onder controle, is dat hij hoe dan ook altijd de poort hermetisch afsluit. Die poort is de ingang van de gated community waar ze wonen. Daarbuiten staan de mensen te dringen om binnen te komen; een schrikbeeld waar de moeder haast aan onderdoorgaat.
Onder controle vangt aan als een satire op de huidige obsessie met veiligheid en vrijheid. Langzaam ontpopt de tekst zich echter als een moeizaam existentieel drama. De jonge regisseur Michiel de Regt stortte zich erop en maakte bij het Haarlemse Toneelschuur Producties een klassieke ogende enscenering, die uiteindelijk maar half werkt.
Tamar van den Dop en Harry van Rijthoven spelen de hoofdrollen.
Ze spelen een echtpaar dat zich, zo wordt al snel duidelijk, in een flinke huwelijkscrisis bevindt. De vrouw beschuldigt haar man van een verregaande lusteloosheid. En inderdaad, hij lijkt slechts interesse te hebben in de afstandsbediening van de elektrische open haard. Of hij ligt languit op de meterslange bank die het toneel vult.
De vrouw blijkt vrij paranoïde denkbeelden te hebben over wat hij en ook hun zoon (Sander van Amsterdam) uitspoken als ze er niet is, of als ze slaapt. De man lijkt getroffen door een hevige depressie. Hij verafschuwt de badmintonclub, de literatuurclub en alle andere bewonersinitiatieven die de leefgemeenschap onderneemt om maar de buitenwereld te kunnen ontlopen.
In het begin is Onder controle nog een aardige kritiek op een argwanend geworden samenleving. Met enkele bijzondere monologen van vooral Van den Dop over de zogenaamde geneugten van het streng gereguleerde leven binnen de hekken.
Maar geen van beide acteurs kan voorkomen dat de tekst verzandt in vage beschrijvingen van een traumatische gebeurtenis (een oorlog, een ongeluk, of misschien de dood van een kind) zonder dat ooit helder wordt hoe of wat. De brave enscenering werkt dan ook averechts, zodat de voorstelling ten slotte niet anders dan als een nachtkaars kan uitgaan.
Gezien: Toneelschuur, Haarlem, 8 mei. Daar t/m 15 mei: www.toneelschuur.nl
Er zit ook helemaal geen traumatische gebeurtenis in dat stuk..
Dat maakt de inhoud van deze recensie, die is opgezet rond dat onduidelijke (NIET AANWEZIGE ) trauma, overbodig. Jammer dat een jonge collega moet lijden onder het halfslachtige werk van een recensent die niet heeft zitten opletten.
Het is alweer een paar maanden geleden, maar ik kwam er toevallig over te praten en bedacht me dat het nooit te laat is om dit soort dingen te melden. Ik adviseer je dan ook om het stukje van je website af te halen.