Vincent Kouters

De modernisering heeft hen overbodig gemaakt, de drie muezzins uit Caïro die door theatermaker Stefan Kaegi in de Holland Festivalvoorstelling Radio Muezzin ten tonele worden gevoerd. In deze sympathieke theaterdocumentaire vertellen de drie moslimmannen hun levensverhaal – in het Arabisch met boventiteling. Zo schetsen ze een aardig maar weinig opzienbarend beeld van het dagelijks leven in Egypte.

Een muezzin is een man die vanuit de moskee alle moslims in de nabije omgeving tot gebed oproept. Of zeg maar gerust schreeuwt. In Caïro, met zo’n 30.000 moskees en dus evenzoveel muezzins, is dat 5 keer per dag een hels lawaai. De Egyptische regering heeft nu het wijze besluit genomen deze gebeurtenis te centraliseren door er een radio-oproep van te maken. Daarvoor is slechts een handjevol muezzins nodig, de rest raakt hun (bij)baantje kwijt.

Dit gegeven was voor Kaegi en zijn Berlijnse theatergroep Rimini Protokoll, gespecialiseerd in documentair theater, de aanleiding om drie echte muezzins los te weken van hun moskee en deze met hun verhaal de Europese theaters in te sturen.

Braaf zitten ze op een stoeltje voor een rij grote videoschermen waarop jeugdfoto’s en andere archiefbeelden te zien zijn. De een is elektricien, de ander een blinde Koranleraar. De derde is een medewerker van het ministerie van Religieuze Zaken, die zich nu vooral bezig lijkt te houden met het stofzuigen van zijn moskee, iets wat hij netjes voordoet.

Gelaten, heel soms met een glimlach op hun gezicht, leggen ze het reinigingsritueel uit, doen ze voor hoe ze bidden, zingen ze liederen. Ze delen het podium met een radiotechnicus die iedereen met licht verholen enthousiasme uitlegt hoe de wonderbaarlijke techniek in elkaar steekt, die binnenkort de muezzins zal gaan vervangen.

Oorspronkelijk was er nog een vierde muezzin bij. Maar die blijkt vanwege een conflict met de anderen uit de voorstelling te zijn gestapt, zo wordt verteld. Deze man – tevens bodybuilder en vicewereldkampioen Koranreciteren – komt duidelijk uit een hogere sociale klasse, en zijn verhaal, nu door een stand-in vertelt, voorziet de voorstelling van wat broodnodig contrast.

Uiteindelijk zijn het toch gewoon 3 oude mannen die ingehaald worden door de technologische vooruitgang. Maar boos zijn ze niet. Dat zit niet in hun aard. Allah heeft het zo beschikt, en wie zijn zij dan om daaraan te twijfelen?

Holland Festival: Radio Muezzin door Rimini Protokoll, regie: Stefan Kaegi. Theater Bellevue, Amsterdam, 15 juni. Daar t/m 17 juni: www.hollandfestival.nl