Vincent Kouters

Een grote witte bol zweeft boven een leeg toneel. Het ding blokkeert ons zicht. Het vormt een gat in ons blikveld. Op deze bol worden grofkorrelige beelden van verborgen camera’s geprojecteerd. Het laat ons zien wat we normaal nooit kunnen zien. Het is de televisie als almachtig oog.

Zien en gezien worden, daar gaat het om in Het alpha paar. De tekst is geschreven en geregisseerd door Marijke Schermer. Losjes gebaseerd op de actualiteit en De Toverberg van Thomas Mann. Clara (Dagmar Slagmolen) heeft zich in een hoog appartementencomplex verschanst, afgesloten van de buitenwereld. Met verborgen camera’s houdt ze haar buren in de gaten.

Zo zien we twee hyperactieve televisieproducenten (Anna Schoen en Rick Paul Mulligen) die werken aan een concept voor een nieuw realityprogramma – gebaseerd op het paradijsverhaal. Boven hen woont een uitgeblust stel. Zij (Carly Wijs) een kunstenaar en hij (Jan Kruit) de schrijver van het zelfhulpboek Geluk in veertig dagen. Allemaal op zoek naar geluk. En aandacht.

Het lijken de juiste ingrediënten voor een kritische en komische parodie op de huidige mediacultuur. Toch blijkt het, eenmaal op het podium, aanmatigend en pretentieus theater op te leveren. Waar ging het mis?

Wat we te zien krijgen, is net als in echte realityprogramma’s verdomde saai. De vijf acteurs, allemaal hetzelfde gekleed, lopen richtingloos over het podium. Iedereen doet zijn zegje. Over hoe televisie een leegte kan vervullen. Over hoe pragmatisch je moet zijn om gelukkig te kunnen worden. Over de grens tussen goede en slechte smaak. Stuk voor stuk interessante onderwerpen. Maar zoals ze gebracht worden, levert het geen enkele spanning op.

De personages vertolken theorieën en ideeën. Maar de uitwerking hiervan is slecht vormgegeven. De teksten zijn vaak veel te droog en de verschillende karaktertrekjes te opgelegd.

Zo is het homomaniertje waar Van Mulligen zich als Garmt, de flamboyante televisiefilosoof, van bedient wel heel cliché. En zijn ook Wijs en Kruit als het voortdurend kibbelende paar tot niet veel meer in staat dan stemverheffingen en potsierlijke sprongetjes. Personages zijn verworden tot karikaturen.

Zo ook Clara; het depressieve meisje dat zichzelf opsluit. Ze vertegenwoordigt de blik van de buitenstaander. Dit is op zich een rol met veel potentie. Maar die wordt jammerlijk verkwanseld. In een aantal monologen doet ze kond van wat vrijblijvende filosofietjes over liefde, geluk en emoties. Toch blijven haar motivaties steeds buiten beeld.

Zo wordt elke mogelijkheid tot identificatie in de kiem gesmoord. We zien geen fascinerend dramatisch conflict tussen de verschillende denkbeelden. Maar een taaie filosofische exercitie die uiteindelijk op niets uitloopt.

Het alpha paar van Marijke Schermer door Toneelgroep Alaska, regie Marijke Schermer. In Theater Bellevue Amsterdam, 3 november. Tournee.