Vincent Kouters

Thijs en Michel staan op het punt om Alitalia vlucht AZ 01039 met veel geweld het Vaticaan in te vliegen. De twee zelfmoordterroristen wachten op vliegveld Milaan Malpensa tot ze het toestel mogen boarden, om het vervolgens te kapen. Aanhoudende vertragingen dwingen hen tot een conversatie - om de tijd te doden, voordat ze beginnen met het grote werk.

De nieuwe toneeltekst Malpensa die Ilja Leonard Pfeijffer speciaal schreef voor Thijs Römer en Michel Sluysmans van Annette Speelt behelst precies de conversatie van deze twee gezonde Hollandse zakenmannen op dat kritieke moment. Banaal, grof en oppervlakkig is deze. Ontzettend grappig soms ook. En met als tegenwicht voor alle grappen en grollen, een spannende en rebelse ondertoon. Tot aan de teleurstellende slotscène, blijft onduidelijk hoe het gaat aflopen.

In het ruime uur dat de vertraging – en deze voorstelling – duurt, worden de in eerste instantie stikzenuwachtige mannen steeds losser en laten ze steeds meer van zichzelf zien en horen. Het is een mooi duo: Thijs, de lichtzinnige seksmaniak en Michel, de contemplatieve romanticus. Of in de woorden van Pfeijffer: de cowboy en de samoerai.

Thijs (uitbundig en met veel machtsvertoon gespeeld door Römer) is veruit de ergste van de twee. Zijn motto is ‘Been there, done that, got the t-shirt’. Eigenlijk is hij uitsluitend geïnteresseerd in zogenaamde ‘snolliebollies’ of ‘smegmasnollen’, al dan niet met ‘pronte melkklieren’. En hij vereenzelvigd zich met de legendarische cowboy Jesse James.

Het contrast met de nerveuze Michel (gelukkig niet al te breekbaar en onzeker gespeeld door Sluysmans) maakt hun dialogen zo grappig. Michel is dan weer iemand die het wil hebben over de films van Tarkovski en de etymologische oorsprong van de naam Malpensa.

De tekst lijkt de twee acteurs op het lijf geschreven te zijn. De schrijver heeft handig gebruikt gemaakt van het fysieke voorkomen van Römer en Sluysmans en hun stijl van acteren en daar de personages Thijs en Michel op gebaseerd. De mooi op maat gemaakte toneeltekst past Annette Speelt goed, met die altijd wat cabareteske en ruwe stijl van ze. Regisseur Gerardjan Rijnders moet het makkelijk gehad hebben.

Maar zo voortreffelijk doordacht de tekst op het niveau van de zinnen is, zo oninteressant en flauw is eigenlijk de ontknoping van het plot. De onthullingen die Michel dan doet en waar Thijs helemaal niets mee kan, zijn op zijn zachtst gezegd ongeloofwaardig. Het maakt hem evenmin een tragisch personage. Hierdoor blijft de noodzaak van hun daad, en deze bij vlagen erg komische voorstelling, in het duister.

Theater aan het Spui, Den Haag, 8 maart. www.annettespeelt.nl