Vincent Kouters

Bij het vertrek krijgt iedereen een rood rugzakje met wat proviand en een pleister. Wie op expeditie gaat, moet immers goed voorbereid zijn. Nu is een blarenpleister misschien wat overdreven voor de ontdekkingstocht door Amsterdam Noord die de theatermakers van Public Amusement hebben georganiseerd. De route loopt door vier starten in de Vogelbuurt, over de Niewendammerdijk en weer terug. Onderweg zijn twee theatervoorstellingen, een documentaire en een foto-expositie te zien.

‘We willen Expeditie Noord expliciet geen theatervoorstelling noemen. Het is eigenlijk een experiment’, zeggen theatermakers Femke Janssen en Fenneke Wekker vooraf. Ze zitten aan een houten tafeltje onder een partytent bij de festivalcontainer in het Vliegenbos. Samen hebben ze Public Amusement opgericht met het doel ‘de buurt in te gaan’ met toegankelijke kunstprojecten. ‘Hierna willen we in principe Expeditie West, Oost en Zuid organiseren.’

Janssen: ‘Ik vond die zwarte doos, dat traditionele theater waar voorstellingen meestal toe veroordeeld zijn, te beperkend worden. Daarom hebben we Public Amusement opgericht. Voor ons dient de omgeving als inspiratie voor wat we maken. In die zin willen we ons graag opwerpen als stadsgezelschap van Amsterdam. Met kunstprojecten die echt midden in stadse samenleving staan.’

Ze vroegen fotograaf Maarten van Schaik, publicist Hester van Hasselt en documentairemakers Sarah Sylbing en Esther Gould om hun visie op de buurt te geven. Wekker: ‘Als je met zoveel mensen werkt, is het belangrijk dat er een kader is. Hier in Amsterdam Noord is het contrast tussen arm en rijk opvallend groot. Aan de ene kant van het Vliegenbos heb je de pittoreske huisjes van de Niewendammerdijk en aan de andere kant heb je de Vogelbuurt die onlangs nog minister Ella Vogelaars lijst van probleemwijken heeft gehaald. Dat contrast willen we laten zien.’

Tijdens de expeditie wordt duidelijk wat ze bedoelen. De tegenstellingen in de huizen en mensen aan weerszijden van het Vliegenbos zijn groot. In een piepklein huisje aan de dijk gaan we naar binnen voor een van de twee theatervoorstellingen. Evert van der Meulen speelt hier een pafferige plastisch chirurg die het huisje heeft gekocht en nu wil gaan renoveren. Maar de aannemer (Juda Goslinga) – een jongen die al heel zijn hele leven op de dijk woont – kan het niet over zijn hart verkrijgen om met een sloophamer het vierhonderd jaar oude pand te bewerken. Dan biedt de chirurg een overdadige 30.000 euro voor de klus en slaat bij de aannemer de twijfel toe.

Aan het eind van de route wordt in café ‘t boemeltje de documentaire 50 cent vertoont. Hierin volgen de makers Giovanni, een kind uit de Vogelbuurt. De ruzies, schrijnende armoede en het drankmisbruik waar hij thuis mee te maken krijgt, staan in schril contrast met het opgewekte humeur van de vriendelijke jongen en zijn vriendjes. Het meest vertederende moment in de film: als hij van zijn wekelijkse 10 euro zakgeld een dvd van rapper 50 Cent koopt en het meisje achter de kassa bij Bart Smit een euro fooi geeft.

Expeditie Noord opent letterlijk en figuurlijk deuren en geeft een inkijkje bij de bewoners in Amsterdam Noord. Femke Janssen en Fenneke Wekker denken dat de expeditie interessant is voor de buurtbewoners zelf en voor publiek uit de rest van de stad. ‘We willen mensen even het gevoel geven dat ze toerist in eigen buurt of stad zijn.’

Expeditie Noord van Public Amusement gaat op donderdag 5 juli in première en is te zien tot en met 15 juli, startlocatie: festivalhart Over het IJ Festival www.public-amusement.nl