Hoe speel je Who’s afraid of Virginia Woolf als je de tekst niet mag en ook niet wil gebruiken? Mime-theatermaaksters Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot zijn verknocht aan Edward Albees veelgespeelde tekst, en maakten een eigen variatie op de toneelhit: Martha loves George. Zonder ook maar een origineel woord van Albee zelf. Maar met des te meer intens, fysiek spel. ‘Blijkbaar kan je de essentie ook raken via iets anders dan taal.’
Om de rechten van Albees stuk te bemachtigen, moeten theatermakers ermee instemmen dat ze het integraal en onbewerkt opvoeren. En dat is iets wat Boogaerdt en Van der Schoot, die inmiddels al een kleine 10 jaar samen voorstellingen maken, nu juist niet willen. ‘Ook al hadden we de rechten, dan nog zouden we het niet zo opvoeren,’ zegt Boogaerdt. ‘Wij willen ermee aan de haal gaan, een beeldende vertaling maken van dat heftige verbale gevecht tussen Martha en haar man George.’
Dat gevecht vindt plaats gedurende een lange, ontgoochelende nacht, waarin Martha en George (Van der Schoot en René Geerlings) hun best doen om elkaar, in het bijzijn van het jongere stel Nick en Honey (Melih Gençboyaci en Boogaerdt), eens goed de waarheid te zeggen. Daarbij wordt flink gedronken. Martha en George zoeken telkens de grens tussen liefde en haat op. Een treffende beeldmetafoor heeft het duo onder andere gevonden in stijldansen dat geleidelijk overgaat in vechten.
Vanuit hun mimeachtergrond zijn de actrices vooral geïnteresseerd in beeld en beweging, hoewel ze ook praten in hun voorstellingen. ‘Maar bij ons is de tekst is nooit de drager van het drama,’ zegt Van der Schoot. Boogaerdt verduidelijkt: ‘Het is hetzelfde als in Tarantino’s films. Daar hebben ze ook hele gesprekken over ketchup of zo, maar je snapt toch waar het over gaat. En dat komt niet door de tekst.’
Twee jaar geleden bewerkten ze al Tsjechovs Drie zusters. Deze plotselinge voorliefde voor bekend repertoiretoneel komt voort uit een behoefte om eens niet te beginnen vanuit improvisaties, maar met een kant-en-klare verhaallijn. Van der Schoot: ‘Wat wij goed kunnen, is scènes maken vanuit een thema. Maar de eeuwige worsteling is dat de voorstelling een rode lijn moet hebben. Zo maakten we ooit Rok. Daarin speelden we het ene moment twee parende zeeanemonen en daarna hadden we een gesprek over wat je nu nog met emancipatie moet. Voor ons gevoel klopte dat, maar nu willen we een verhaal dat in het collectieve geheugen zit, met complete personages. Dan hoeven we minder uit te leggen en is er meer tijd om de beelden uit te diepen.’
Die verdieping zochten ze deze zomer ook in de buitenvoorstelling Dans je de hele nacht met mij?, een proloog bij Martha loves George. Beide voorstellingen verbeelden een hallucinerende nacht waarin waarheid en illusie op aangenaam verwarrende wijze door elkaar raken. Volgens Van der Schoot schreef Albee een pleidooi voor het zeggen van de waarheid. ‘Maar wij vragen ons af of mensen dan nog wel samen kunnen leven. Illusies maken iemand juist interessant.’
Boogaerdt: ‘Dit is een spannender gevecht dan met Tsjechov. Toen durfden we meer schijt te hebben. Who’s Afraid of Virginia Woolf is rauwer en moderner en staat veel dichter bij ons zelf. Toen ik het ooit opgevoerd zag door het Onafhankelijk Toneel, dacht ik bij wijze van spreken: dat zou ik ook wel willen spelen.’
Van der Schoot: ‘Het is het beste stuk dat ooit geschreven is.’
Credits: Martha loves George door Boogaerdt/VanderSchoot. Tournee t/m 18 december: www.bvds.nu
Reacties
Powered by Facebook Comments