Ten zuiden van Maastricht, op een steenworp afstand van de Vlaamse grens, ligt de ENCI-groeve, een imponerende kalksteenfabriek aan de Maas. Op deze miljoenen jaren oude grond, letterlijk in de groeve, speelt Toneelgroep Maastricht de openluchtkomedie Diplodocus Deks. Toepasselijk, want deze tekst van Tom Lanoye uit 2004 gaat over een Limburgs dorpje dat compleet op zijn kop wordt gezet door de fossiele vondst van een kaak van een Diplodocus.
Het levert een dramatisch mooi vergezicht op. De tribune kijkt uit over een stoffig stenen veld aan de rand van de groeve. Regisseur Hans Trentelman heeft flink uit kunnen pakken. Meer dan eens komt een acteur al rijdend in een auto op, of zelfs in een vrachtwagen. Ook staan er een bushokje, een bar en een lange vergadertafel.
Lanoye schreef een sociale satire waarin de utopie van een verenigd en eensgezind Europa op de hak wordt genomen. Hij verkleinde alleen de schaal. In zijn stuk krijgen uiteenlopende bevolkingslagen van een petieterig Limburgs dorpje het met elkaar aan de stok. De groep bestaat zoal uit een volkse garagehouder, een gepensioneerde geschiedenisleraar, een blond boetiekhoudstertje en een Duitse EU-tolk.
Samen vormen zij een commissie die het maar niet eens kan worden over de beslissing of er een megagroot dinopret- en vakantiepark bij hun dorp gebouwd moet worden. Een charismatische projectontwikkelaar uit de streek bedacht dit onzalige plan om handig te profiteren van de archeologische vondsten.
De aanvankelijke blijdschap over de beloofde bakken met geld maakt al gauw plaats voor een xenofobe walging als blijkt dat de projectontwikkelaar een moslim is, en het bouwen van een moskee ook tot de plannen behoort.
Die clash der lokale, Europese en religieuze culturen is het belangrijkste motief in Trentelmans enscenering. Hij benadrukt dit door de acteurs drie talen te laten spreken: Nederlands, Duits en een Maastrichts dialect. Ook zingen ze tijdens de changementen Duitse liederen, die aangenaam door de groeve galmen.
Wat Lanoye nu precies wil zeggen met dit stuk blijft vaag. Ook helpt het niet dat het achterstevoren verteld wordt, met de weinig hoopgevende ontknoping van het verhaal aan het begin.
Maar scherts en komedie zijn er ten overvloede. Enkele ongegeneerd absurdistische rolopvattingen van Bram De Win en Hans van Leipsig zorgen voor veel hilariteit. En ook Lanoye’s poëtische verwensingen en soms platte volzinnen weerklinken prachtig over de door muggen geplaagde kalkgronden.
Gezien: ENCI, Maastricht, 5 juni. Daar t/m 27 juni: www.toneelgroepmaastricht.nl
Reacties
Powered by Facebook Comments