Vincent Kouters

De Libanese Lina Saneh verkoopt delen van haar lichaam als kunstobjecten. Via haar website (www.linasaneh-body-p-arts.com) kunnen geïnteresseerden een voorkeur aangeven voor een bepaald lichaamsdeel. Hart, lippen of liever haar bloed of zelfs haar stem? Alles kan. De lichaamsdelen zijn voorzien van een handtekening van een echte kunstenaar en daardoor aangemerkt als kunst. In het geval van Saneh’s dood worden de delen naar de rechtmatige kunstverzamelaar gestuurd.

Dit alles is onderdeel van de performance Appendice van de Libanese kunstenaars Lina Saneh en Rabih Mroué. Deze was samen met een andere zogenaamde lecture performance van Mroué, getiteld Make me stop smoking, te zien op het theaterfestival De internationale keuze van de Rotterdamse Schouwburg.

Appendice is een theatrale lezing waarin Saneh uitlegt waarom ze haar lichaamsdelen als kunst verkoopt. Mroué voert vanachter een lessenaar het woord. Saneh zit op een stoel achter hem en zwijgt. Eigenlijk wilde Saneh na haar dood gecremeerd worden. Maar in Libanon is crematie om religieuze redenen verboden. Het is precies deze vorm van verregaande staatsbemoeienis en religieuze onderdrukking waartegen ze zich wil afzetten. In welke mate moet ze haar lichaam verminken om onder de wet uit te komen?

De enige oplossing is van haar lichaam een kunstobject te maken en het te verkopen. Het is de macabere conclusie van een uitzonderlijke en bijzonder moedige tekst waarin Saneh de verstikkende relatie tussen haar lichaam en de wet bloot legt, en vervolgens manieren bedenkt om zich los te snijden.

Veel minder heftig, maar vooral grappig is Make me stop smoking van Mroué. Opnieuw een lezing. Nu van de persoonlijke kunstprojecten die hem de laatste jaren hebben beziggehouden. Hij laat bijvoorbeeld een serie foto’s zien van de verschillende putdeksels die onze wereld rijk is, een serie foto’s van een en dezelfde lantaarnpaal in Beiroet en een verzameling krantenberichten van vermiste Libanezen. Een associatieve reeks beelden en teksten trekt op het projectiescherm voorbij.

De onderlinge relatie tussen de foto’s, teksten en subsidieaanvragen die hij laat zien, wordt expliciet door Mroué ontkent met een referentie naar de gelijkenis tussen een dergelijk archief en de willekeur van het menselijk geheugen.

De getoonde collecties zijn soms erg grappig of schrijnend en Mroué is een uitstekende verteller die een zaal met gemak een uur lang vanachter zijn tafel geboeid kan houden. Toch ontbreekt het in deze laatste voorstelling aan betrokkenheid of diepgang. Een extreem en gedurfd betoog dat de uiterste consequentie durft te trekken, is het niet. Dat is Appendice.

De (Internationale) Keuze van de Rotterdamse Schouwburg, 7 t/m 22 september. Appendice van Lina Saneh, 19 sep. en Make me stop smoking van Rabih Mroué, 19 sep. www.deinternationalekeuze.nl