Vincent Kouters

De speelvloer van het Theater aan het Spui is beklad met dreigende inktvlekken die afkomstig lijken uit een Rorschachtest. Treffend, want het gezin uit de voorstelling die hier speelt, Brandbakkes van regisseuse Annechien Koerselmans, had wel wat therapie kunnen gebruiken.

Zoon Koert laat zich soms aftrekken door zijn zus Olga. Totdat Olga verliefd wordt op een stoere jongen met een motor, en de afgunst onmiddellijk toeslaat. Ook heeft Koert een gevaarlijke obsessie met vuur. In de kelder fabriceert hij heimelijk allerlei brandbommen. De ouders staan ondertussen totaal machteloos met hun softe opvoedtechnieken. Vader leest liever de krant. Moeder kruiswoordpuzzelt.

De scherpe tekst van Brandbakkes (1999) is geschreven door de Duitse Marius von Mayenburg. Die daarbij geïnspireerd lijkt door Rouw siert Electra, een al even duistere toneeltekst van Eugene O’Neill. Een aantal overeenkomsten: de woedende haat van de kinderen jegens hun egoïstische ouders. Vervolgens een incestueuze relatie. En ten slotte de oudermoord en zelfs de zelfmoord van de zoon.

Al die heftige emoties worden in Koeselmans’ zwartkomische bewerking dubbel onderstreept door een overdadig gebruik van harde muziek (innerlijke onrust) en fel licht (vuur). Maar extra dramatisch wordt het daar niet van. Eerder aanstelleriger.

De mooiste scènes zijn de eenvoudigste, waarin het gezin gezamenlijk aan tafel zit te ruziën, of de gesprekjes in bed. Op die momenten komen de uitstekende acteurs ook het beste uit. Anne Prakke speelt Koert mooi broeierig. Marije Idema is aandoenlijk als de radeloze moeder. Maar het beste is Roos Eijmers als dochter Olga. Haar springerige kinderlijkheid verandert tegen het eind in een angstaanjagende apathie en neurose. Eijmers’ overgave is voortreffelijk: het meest explosieve element in deze Brandbakkes.

Theater aan het Spui, Den Haag, 4/10. www.theateraanhetspui.nl