Sarah Kanes Blasted opvoeren is geen sinecure. De gruwelijke toneeltekst vergt nogal wat van zowel de makers als de toeschouwers. Beiden worden geconfronteerd met de mensonterende handelingen die de levens van drie zielige hoopjes mens kenschetsen. Daar moet je zin in hebben. Maar ertegenover staat wel een van de origineelste verklaringen van het hoopgevende vermogen van de liefde.
Thibaud Delpeut regisseert nu Kanes toneeldebuut uit 1995 voor Toneelschuur Producties en is zeer nauwgezet te werk gegaan. Alles klopt aan de voorstelling, die daarom nooit potsierlijk wordt. Van het ingenieus in elkaar donderende decor en het schizofrene geluidsontwerp tot de indrukwekkende choreografie van het geweld.
Blasted heeft een ongewone structuur. De eerste helft bestaat uit ongemakkelijke scènes in een herkenbare hotelkamer. Een zenuwachtige vijftiger (Peter Blok) en een jong, beschadigd meisje (Eline ten Camp) ontmoeten elkaar. Hij wil seks, zij liefde. Hun perverse conflict weerspiegelt zich in de oorlog die ondertussen buiten woedt.
De toon van het stuk verandert van zwart in pikzwart als de oorlog hun hotelkamer binnendringt in de vorm van een barbaarse soldaat met een enorm geweer (Benja Bruijning). Het realisme van de relatieperikelen moet dan plaatsmaken voor de shock en horror van het oorlogsgeweld.
Deze onverwachte overgang is het knappe aan de tekst, het verbindt het alledaags met het nachtmerrieachtige. Daar zit de angst die Kane en Delpeut willen tonen. Door de gewelddaden zonder mededogen te verbeelden, weet de regisseur die angst daadwerkelijk naar boven halen.
Peter Blok helpt ook. De acteur die gewoonlijk wat treurige, maar onschuldige personages vertolkt bij Het Toneel Speelt blijkt een overtuigend derderangs roddeljournalist met uitgesproken racistische denkbeelden en een kwade dronk in zich te hebben.
Binnen De familie Avenier was bijvoorbeeld nooit sprake van anale verkrachtingen. Niet expliciet op het toneel althans. In Blasted wel, en erger. Hier bevindt Blok zich midden in een hoos van geweld en gore die meestal alleen in films zo expliciet te zien is. Maar juist doordat hij die al te menselijke hulpeloosheid van al zijn vorige personages onwillekeurig met zich meebrengt, geeft hij de hatelijke figuur die hij nu speelt een wrange schuldeloosheid mee.
De slotscène is perfect uitgevoerd en laat een krachtig en hoopgevend, bijna Bijbels beeld zien waaruit echt liefde spreekt, slechts bereikbaar voor degenen die volharden.
Toneelschuur, Haarlem, 13/2. Daar t/m 20/2: www.toneelschuur.nl
Reacties
Powered by Facebook Comments