Vincent Kouters

Tussen de voorstellingen van de Nederlandse toneelscholen die ieder jaar op het ITs Festival gespeeld worden, zit altijd wel een juweeltje waarvan het doodzonde is dat deze na het festival nooit meer te zien zal zijn. De studenten werken samen met hoog aangeschreven regisseurs. Die zetten de piepjonge acteurs soms tot mooie prestaties aan.

Zoals in de De tien gezworenen door de afstuderende acteurs van de Amsterdamse toneelschool en regisseur Gerardjan Rijnders. Een fenomenale enscenering van Reginald Rose’s De twaalf gezworenen, maar dan met zijn tienen. De groep speelt een Amerikaanse jury die het maar niet unaniem eens kan worden over het vonnis in een moordzaak. Dagenlang zitten ze opgesloten in een veel te krappe en warme ruimte.

Zweterigheid en claustrofobie treffen ook het publiek dat heel dicht op elkaar, vlak onder een batterij theaterlampen zit. Al met al mooi theater. Ook door de speels en eigentijds aangepaste tekst en opvallend acteerwerk van onder andere Kevin Hassing en Carole van Ditzhuijzen.

De studenten van de Utrechtse acteursopleiding maakten het zichzelf dan weer erg moeilijk door een teksttheatervoorstelling van ruim twee uur te spelen gebaseerd werk van auteur Raymond Carver. De regie is van Vlaming Piet Artfeuille. Merkwaardig, omdat de Utrechtse school er juist prat op gaat vanuit lichaam en beweging te acteren, en niet tekstbehandeling centraal te stellen.

Wil je alsjeblieft stil zijn, alsjeblieft? is dan ook een net iets te saaie opeenvolging van lange mono- en dialogen die zowat allemaal over relatieproblemen gaan. Ondanks het mooie decor – een tot in de details nagebouwd appartement anno jaren 60, dat niet zelden blauw staat van de sigarettenrook – en geïnspireerde rolinvullingen door Arian Foppen en Wynn Heliczer laat de voorstelling te wensen over.

Wel bijzonder is Katzelmacher, een coproductie tussen de toneelacademie Maastricht en de theateropleiding uit München. Een goed voorbeeld van de intensivering van de internationale samenwerking die het ITs Festival nastreeft.

Katzelmacher is een toneelstuk van Fassbinder over een immer actueel onderwerp: onvervalste vreemdelingenhaat. Hierin komen de onderlinge verhoudingen van een groep buurtbewoners op scherp te staan als een Griekse gastarbeider zich aandient. Deze Jorgos – overigens ook niet de onschuld zelve – blijkt een uitstekende zondebok en zijn aanwezigheid vormt een uitlaatklep voor ieders frustraties.

Regisseur Aus Greidanus Jr. toont zich hier een goede leerling van Johan Simons. Zo creëert hij een grote bende op het toneel: potgrond, nepbloed en de emmers water vliegen in het rond. Maar ook inspireert hij de derdejaars acteurs tot heftig fysiek acteerwerk dat doet denken aan Simons. Evenals de prominente aanwezigheid van een lelijke, witte plastic tuinset, een stille getuige van het menselijk drama dat zich hier afspeelt.

ITs Festival, Amsterdam. Nog t/m 27 juni. www.itsfestivalamsterdam.nl