Een houten racecircuit met 18 bochten is het meest in het oog springende aan Ultimo, een voorstelling van Het Nationale Toneel en Orkater. De imponerende racebaan bezet het volledige toneel. Tussen de haarspeldbochten en chicanes vertellen Ariane Schluter en Porgy Franssen het levensverhaal van Ultimo Parri. Cellist Harald Austbø zorgt tussendoor in zijn eentje voor ongehoorde cooljazz.
Ultimo is het hoofdpersonage in Alessandro Baricco’s roman Dit verhaal, die door regisseur Dirk Groeneveld is bewerkt tot deze beschaafde muziektheatervoorstelling. De jongen wordt geboren aan het begin van de 20e eeuw. Zo maakt hij de ontwikkeling van de moderne auto mee. Zijn vader is een fervent autoracer. Dan ontspint zich een wonderbaarlijke geschiedenis. Een fataal ongeluk, een spontane emigratie naar Amerika en een mislukte romance later maakt Ultimo de balans van zijn leven op. Maar is een leven wel kloppend te krijgen?
Baricco’s verhaal is niet eenvoudig samen te vatten. Afzonderlijke anekdotes en een fragmentarische tekst moeten Ultimo’s levensloop suggereren.
Regisseur Groeneveld heeft helaas de voor toneel dodelijke ingreep gedaan de acteurs de roman in de derde persoon na te laten vertellen. Een groot deel van de tijd worden zinnen opgevolgd door een suf ’zegt ze’ of ‘zegt hij’. Schluter en Franssen moeten doen alsof ze ter plekke scènes uit het leven van de jongen bedenken. Dan speelt Schluter Ultimo’s moeder die een slippertje maakt. Dan weer is ze Elizaveta, Ultimo’s muze en geliefde.
Zo benadrukt Groeneveld dat een mensenleven uit een verzameling tegenstrijdige scènes en anekdotes bestaat, en vaak ook nog zonder pointe is. Maar een gevolg van deze tekstgerichte benadering is een kille en statische voorstelling. Te midden van die grote racebaan staan nu twee pratende hoofden.
Gelukkig zijn Schluter en Franssen rasvertellers, die zomaar opeens een zin vleugels kunnen geven. Hoewel ze opgesloten zitten in een verlammend concept, grijpen ze iedere emotie, iedere reactie uit het publiek aan om te laten zien (zien, niet vertellen) hoe dat voelt, een leven vol haarspeldbochten.
NT-Gebouw, Den Haag, 19 september. www.orkater.nl, www.nationaletoneel.nl
Schrijf hieronder een reactie of trackback vanaf je eigen website.
RSS voor reacties.
Wees vriendelijk. Over dit bericht graag. Geen spam.